Za wszystko

Dziś wrócił do mnie inny wiersz księdza Twardowskiego.

Kto by pomyślał, że tyle poezji w tych zimnych dniach 

gdzieś pomiędzy.

Za wszystko dziękuję za spokój i trwogę

za to, że nie rozumiem

i odejść nie mogę

za to że nas łączą nie poznane ręce

za jedną jeszcze jesień by pokochać więcej

uratuje, otworzy parasol nade mną

posłuszeństwo, co prowadzi w ciemność

"Nie płacz w liście..."

...a od zwykłych rzeczy naucz się spokoju

i zapomnij, że jesteś, kiedy mówisz, że kochasz.

                                                        - Jan Twardowski

W linii metra Piccadilly

W linii metra Piccadilly, dokładnie między 
stacjami Wood Green i Turnpike Lane,
przypomniał mi się ten wiersz Barańczaka. 
Pod nogami leżała torba z zakupami.

Jeżeli porcelana to wyłącznie taka

Której nie żal pod butem tragarza lub gąsienicą czołgu,

Jeżeli fotel, to niezbyt wygodny, tak aby

Nie było przykro podnieść się i odejść;

Jeżeli odzież, to tyle, ile można unieść w walizce,

Jeżeli książki, to te, które można unieść w pamięci,

Jeżeli plany, to takie, by można o nich zapomnieć

gdy nadejdzie czas następnej przeprowadzki

na inną ulicę, kontynent, etap dziejowy

lub świat

Kto ci powiedział, że wolno się przyzwyczajać?

Kto ci powiedział, że cokolwiek jest na zawsze?

Czy nikt ci nie powiedział, że nie będziesz nigdy

w świecie

czuł się jak u siebie w domu?

optymizm bezradny

Lubię Staffa optymizm bezradny 

i tę "radość najskromniejszą, radość bez przyczyny"...

Nie zapomniało serce...
Staff Leopold

Nie zapomniało serce moje i pamięta: 
Miłość mi dała jeno gorycz i szaleje, 
Ziarno mych siewów zżarła epoka przeklęta, 
A laur mój podeptała zawiść, co nie sieje. 

I choć świt zmierzchom, wiosna jesieniom nie dnieje, 
Dusza moja, spokojnie niebu uśmiechnięta, 
Przyjmuje chwile, niegdyś piękne jak nadzieje, 
Dziś z gniazd strącone wichrem bezpióre pisklęta. 

I cóż, że głupca zgorszy, zadziwi szaleńca, 
Że nie uginam czoła, choć stoję bez wieńca? 
Lata-m zdobywał ciebie, wyniosła pogodo! 

Posągu wypalony bólem z serca gliny! 
Dziś umiem patrząc w szczęście, co spłynęło z wodą, 
Czuć radość najskromniejszą, radość bez przyczyny. 

Pani do poezji

Tak, tak... tak, Januszku... yhmm... tak, tak... Januszku, muszę kończyć, bo mam tu panią do poezji...

Ostatnie zdanie wypowiedziane było, jak mi się wydawało, odrobinę poufałym tonem. "Mam tu panią do poezji...  a ty wiesz, Januszku, że w dzisiejszych czasach to nie tak często oglądany okaz..."

Panią do poezji byłam ja. Rozmówcą przesympatyczny pan antykwariusz, który chwilę wcześniej, pakując wybrane przeze mnie tomiki, wyznał ze smutkiem:

- Wie pani, trochę przykro mówić, ale dzisiaj już prawie nikt nie pyta o Słonimskiego...

Zapytałam. Właśnie w tym celu odwiedziłam przecież ten antykwariat. Razem przeszukaliśmy "frontową linię" wystawionych książek w dziale poezja, dogrzebaliśmy się do stert leżących za nimi. Znaleźliśmy Słonimskiego. W liczbie sztuk trzech. Wzięłam wszystkich. Sama nie wiem, czy bardziej z sympatii czy z litości.

Dobrze pamiętam pierwsze spotkanie. Na początku był bowiem Żal, który zachwycił mnie już w szkole podstawowej. Jeden z wierszy, które do dziś deklamuję z pamięci. 

Pamiętam też, jak na lekcji polskiego w liceum czytaliśmy Credo. Pamiętam wypieki na twarzy, przyspieszone tętno. Czułam ten wiersz. Rozumiałam nawiązania, wyraźnie słyszałam intertekstualne echa.

A później wypożyczyłam tomik z biblioteki. Po jakimś czasie doszłam do wniosku, że przepisywanie lub kserowanie wierszy nie ma sensu, muszę je sobie kupić. I tak znalazłam się w antykwariacie na Krupniczej, gdzie sympatyczny pan antykwariusz przerwał rozmowę z Januszkiem, ponieważ miał tam akurat panią do poezji. Spodobało mi się to określenie. Dlaczego nie? Niektórzy przecież lubią poezję.

Cieszę się więc bardzo, że Słonimski dołączył do doborowego towarzystwa w moim zbiorze poezji. Zwłaszcza, że ostatnio tak często wraca do mnie puenta jego Dokumentu z epoki...

Girlsy z białym niedźwiedziem tańczą na Alasce.

Mister Dupson przeskoczył przez pięć beczek z winem.

Cała rodzina, nawet niania w masce.

Trzyletni chłopczyk - a już z karabinem.

Nowy pancernik wypływa ze stoczni.

Zboże się pali, kawa w morze leci.

W przyszłości, gdy się taki obraz uwidoczni,

Bardzo proszę pamiętać, że ja byłem przeciw.

Spokój serca

Spokój serca

Leopold Staff

Wstanę w poranek blady, gdy w niebie perłowem

Przez mgły lśnić będzie słońce jak opal półsenny.

Pragnienie u krynicy ugaszę studziennej 

I pójdę w pole ścieżką, z sercem jakby nowem.

Spotkanie wędrowca uczczę dobrym słowem,

Kamień usunę z drogi przechodniów codziennej

I odwiązany róży krzew wysokopienny

Przytwierdzę znów do pala zwiędłym łykiem płowem.

I krocząc w świetle białym pod siny pas boru,

Stanę czasem, by spojrzeć na jaszczurkę zwinną

Lub na ptaki płynące za chmurą w dal nieba.

I z myślą, że daleko jeszcze do wieczoru,

Ku zachodowi będę iść z duszą dziękczynną,

Spokojny, jakbym wiedział już, jak żyć potrzeba.

The Road Less Travelled By...

Bardzo lubię ten wiersz Roberta Frosta.
Szczególnie w przekładzie Barańczaka.

Dwie drogi w żółtym lesie szły w dwie różne strony: 

Żałując, że się nie da jechać dwiema naraz 

I być jednym podróżnym, stałem, zapatrzony 

W głąb pierwszej z dróg, aż po jej zakręt oddalony, 

Gdzie wzrok niknął w gęstych krzakach i konarach; 

Potem ruszyłem drugą z nich, nie mniej ciekawą, 

Może wartą wyboru z tej jednej przyczyny, 

Że, rzadziej używana, zarastała trawą; 

A jednak mogłem skręcić tak w lewo, jak w prawo: 

Tu i tam takie same były koleiny, 

Pełne liści, na których w tej porannej porze 

Nie znaczyły się jeszcze śladów czarne smugi. 

Och, wiedziałem: choć pierwszą na później odłożę, 

Drogi nas w inne drogi prowadzą - i może 

Nie zjawię się w tym samym miejscu po raz drugi. 

Po wielu latach, z twarzą przez zmarszczki zoraną, 

Opowiem to, z westchnieniem i mglistym morałem: 

Zdarzyło mi się niegdyś ujrzeć w lesie rano 

Dwie drogi: pojechałem tą mniej uczęszczaną - 

Reszta wzięła się z tego, że to ją wybrałem. 

Droga nie wybrana (The Road Not Taken), Robert Frost

przełożył Stanisław Barańczak

Dawno temu. Wciąż aktualne.

Cóż bym zrobiła bez Ciebie,

gdy serce rozpaczą zamiera,

gdy nocą gwiazdy nie świecą na niebie,

a smutek krwawe żniwo łez zbiera?

Cóż bym bez Ciebie zrobiła,

gdy na pytania brak odpowiedzi?

We mgle tylko cisza się echem odbija,

słońce w ciemności nie świeci.

Kim bez Ciebie bym była?...

Skąd czerpałabym siły?...

Straszniejszą bez nieba mogiła,

lęki by dawno radość zabiły.

Boże…

dziękuję, że byłeś jesteś i będziesz

w Tobie ma siła radość i szczęście

https://www.youtube.com/watch?v=XqvR1AJSLhU

quite enough

W ostatnich dniach czerwca
towarzyszył mi Słonimski.

Patrz. Znowu zieleń powraca,

Wyrasta z czasu głębiny.

Jak szybko mijają lata - 

Jak wolno płyną godziny.

Waga dzisiejszych spraw, 

Urok minionych chwil.

And that is quite enough,

And that is what I feel.

bez, czyli Słonimski

Jeśli bez to zawsze Słonimski.
Oczarowanie trwa już tyle lat.
I chyba pozostanie na zawsze.

Gdy cię spotkałem raz pierwszy

mokre pachniały kasztany

zbyt długo mi w oczy patrzyłaś

ogromnie byłem zmieszany

Pod mokre płaty gałęzi

szedłem za tobą w krok

serce me trzymał w uwięzi

twój fiołkowy wzrok

Dawno zużyte słowa

wróciły do  mnie znów

i zrozumiałem od nowa

znaczenie prostych słów

I tak się jakoś stało

że bez tak pachniał jak bez

i słowo pachnieć pachniało

i łzy były pełne łez

Tęsknota słowo zużyte

otwarło mi swoją dal

jak różne są rzeczy ukryte

w króciutkim wyrazie: żal

even though

Wcale nie jest łatwo.
Jest jednak szczęśliwie.*
Pomimo wszystko.

I znów upór żeby powstać, i znów iść, i dojść do celu...

ul. Bohaterów Getta

W tamtym mieście
na ulicy Bohaterów Getta
znajdował się przystanek.
Jako mała dziewczynka
głowiłam się nad tym, co to znaczy.
Co to jest to getto i kim byli
jego bohaterowie.

Nie możemy wrócić im
życia i wolności,
młodości i marzeń
poległych wśród ognia
ruin i wystrzałów.
Możemy podarować
im tylko pamięć.

Jeszcze - choć to już 73 lata...

Jeszcze to według mnie jeden z najbardziej
poruszających wierszy o Holokauście.

Jeszcze

Wisława Szymborska

W zaplombowanych wagonach

jadą krajem imiona,

a dokąd tak jechać będą,

a czy kiedy wysiędą,

nie pytajcie, nie powiem, nie wiem.

Imię Natan bije pięścią w ścianę,

imię Izaak śpiewa obłąkane,

imię Sara wody woła dla imienia

Aaron, które umiera z pragnienia.

Nie skacz w biegu, imię Dawida.

Tyś jest imię skazujące na klęskę,

nie dawane nikomu, bez domu,

do noszenia w tym kraju zbyt ciężkie.

Syn niech imię słowiańskie ma,

bo tu liczą włosy na głowie,

bo tu dzielą dobro od zła

wedle imion i kroju powiek.

Nie skacz w biegu. Syn będzie Lech.

Nie skacz w biegu. Jeszcze nie pora.

Nie skacz. Noc się rozlega jak śmiech

i przedrzeźnia kół stukanie na torach.

Chmura z ludźmi nad krajem szła,

z dużej chmury mały deszcz, jedna łza,

mały deszcz, jedna łza, suchy czas.

Tory wiodą czarny las.

Tak to, tak, stuka koło. Las bez polan.

Tak to, tak. Lasem jedzie transport wołań.

Tak to, tak. Obudzona w nocy słyszę

tak to, tak, łomotanie ciszy w ciszę.

Do albumu

"Dni, w których żyłam do bólu..."

...te dni, w których żyłam do bólu... - powiedziała.
A ja doskonale rozumiałam, co miała na myśli.

...czy wiesz

że łzy się śmieją kiedy są za duże*

The Piano Guys 

* Do albumu po raz drugi, Jan Twardowski

Modlitwa

wypełnij treścią

nadchodzące dni

czynom nadaj sens

słowom znaczenie

serca radosnej pieśni

pozostaw milczenie

obudź świadomość

czasu ludzi i miejsc

niech oczy patrzą

jak trzeba uważnie

niech jasne będą sny

niech serce czasem boli

by rozumieć wyraźniej

niech leczą cierpienia

w ciszy poczęte łzy

mądrością wypełnij moje serce

bym miała odwagę dzisiaj być

miłość i wiara niech wiodą za ręce

i uczą mnie żyć

...a świat nie ustaje

"Boga się nie udowadnia

Boga się poznaje

po tym, że serce pęka 

i świat nie ustaje..."

J.Twardowski

Jesteś... w codziennych zwyczajnych łzach...

Jesteś…

…ciszą zgiełku dnia

szeptem milczenia nocy

nadzieją rozpaczy sięgającej dna

siłą bezradnej smutnej niemocy

…w śmiechu milczących gwiazd

kolorach szarej jesieni

codziennych zwyczajnych łzach

radości słonecznych promieni

a mi Ciebie wciąż mało…

zbyt dużo mnie samej we mnie

tak pragnę by to się zmieniało

być bliżej Ciebie a dalej ode mnie

więc w nadchodzących dniach

dla Ciebie chcę więcej robić miejsca

gdy życie znów będzie splatać

moje porażki i Twoje zwycięstwa